کد خبر: ۲۳۶۳۳۳
تاریخ انتشار: ۰۹:۴۱ - ۱۸ آذر ۱۳۹۸
به گزارش جنوب نیوز؛ اعتماد هم از لایحه بودجه انتقاد کرده است: لایحه بودجه سال آینده که دیروز به مجلس تقدیم شد در بخش درآمدها با چالش‌هایی روبه‌رو است که نمی‌توان به سادگی از کنار آنها گذشت. اول اینکه تحقق برخی منابع درآمدی با چالش‌هایی همراه خواهد بود. به عنوان مثال در بودجه سال آینده درآمدهای مالیاتی ۱۹۵ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. تحقق این میزان درآمد نیازمند کاهش معافیت‌های مالیاتی یا افزایش پایه‌های مالیاتی جدید خواهد بود که البته این امر ممکن است با مقاومت‌هایی همراه باشد، مانند آنچه در جریان مالیات‌ستانی از پزشکان و نصب کارتخوان فروشگاهی رخ داد.

درآمدهای نفت نیز به کمترین میزان خود رسیده و عملا بدبینانه‌ترین حالت ممکن برای آن ترسیم شده است. هر چند دولت امیدوار است بتواند بخشی از عدم تحقق درآمدها را با انتشار اوراق قرضه جبران کند اما باید به این نکته توجه کرد که در شرایط سخت اقتصادی تحقق درآمدهای دولت با مشکلات عدیده‌ای مواجه خواهد بود. نکته دیگر درخصوص بودجه این است که هدف کلی بودجه به صورت واضح و شفاف مشخص نیست و می‌توان عنوان کرد که این بودجه در راستای برنامه ششم توسعه تدوین نشده است.  هر چند شاید دلیل این امر موقعیت ویژه کشور باشد.

ارقامی که در بودجه تعیین می‌شود تا حد زیادی نمایانگر سیاست دولت در آن سال است. به عنوان مثال با افزایش سهم صنعت به دنبال ارتقای بخش تولید و کاهش معضلات مربوط به آن هستیم. اما بودجه سال آینده سیاست مشخصی را دنبال نمی‌کند. هر چند بارها جناب نوبخت درخصوص بهبود قدرت خرید مردم سخن گفته‌اند اما نمی‌توان با افزایش یارانه نقدی و غیرنقدی همچنین اعطای یارانه معیشتی، تغییر مثبتی در قدرت خرید افراد ایجاد کرد. دولت باید سیاست‌های ضدتورمی را به صورت ویژه در بودجه بگنجاند تا بتواند در راستای افزایش قدرت خرید افراد گام بردارد. اصلاح قیمت بنزین و اعطای ارز دولتی به کالاهای اساسی نمی‌تواند مصداق بهبود قدرت خرید افراد باشد، چراکه قدرت خرید تنها در کالاهای اساسی خلاصه نمی‌شود.

کاهش هزینه تحصیل، تقاضا برای سفر و... نیز مواردی از بهبود قدرت خرید افراد هستند. در واقع تعبیر دیگر قدرت خرید، آوردن کالاهای حذف شده بر سر سفره‌هاست. اعطای یارانه به کالاهای اساسی به معنای کمک به افرادی است که قدرت خرید کمتری دارند. با این راهکار می‌توان اقلامی که گران شده با هزینه تمام شده کمتری به افراد با درآمد پایین تخصیص یابد.

سخت‌ترین بودجه روحانی

فرض کنید شما یک کارمند دولتی با حقوق سر موقع هستید که ماهانه ۲ میلیون تومان درآمد دارید، اما دوست شما که یک رستوران‌دار است به شما می‌گوید ‌ماهانه ۲۰ میلیون تومان درآمد دارد. کدام یک از شما درآمد بیشتری دار ید؟ روی کاغذ حتما دوست شماست که برنده این بازی است، اما در ادبیات علم اقتصاد باید گفت که نمی‌شود به‌طور دقیق گفت که درآمد شما از دوست‌تان کمتر است یا درآمد دوست‌تان از شما بیشتر. چون دوست شما ممکن است در یک ماه مشتری کمتری داشته باشد و درآمدش نزول کند یا حتی هزینه‌های غیرمترقبه‌ای برای کسب و کارش تراشیده شود که درآمدش را کاهش دهد. در حالی که شما چه کار بکنید و چه در خانه بنشینید، درآمد پیش‌بینی شده خود را دارید.

این یک مثال ساده است از سند پیچیده و تفصیلی و چندصد صفحه‌ای به نام «بودجه» که هر سال فربه‌تر می‌شود و فهم آن برای بسیاری دشوار است. اگر به گفتار شیخ اجل رجوع کنیم که می‌گوید: «چو دخلت نیست، خرج آهسته‌تر کن...» باید از مسوولان و متولیان بودجه‌ریزی ایران پرسید که چه اتفاقی می‌افتد که بودجه عمومی دولت فقط در یک سال، ۸ درصد رشد می‌کند و از ۴۴۸ هزار میلیارد تومان به ۴۸۴ هزار میلیارد تومان می‌رسد؟ در لایحه بودجه امسال، درآمدها از محل صادرات نفت و میعانات گازی تقریبا نصف شده است. اگر نگاه‌مان به درآمدهای مالیاتی است؛ ابتدا باید ببینیم که چقدر از این درآمدها در سال جاری تحقق پیدا کرده و قرار است چه معجزه‌ای رخ دهد که دولت بتواند منابع بودجه خود را از راه مالیات‌ستانی تامین کند؟ با توجه به اینکه ۹ ماه از سال ۹۸ گذشته و سه ماه دیگر باقی است؛ هر عدد و رقمی در این باره فقط یک «برآورد» است و بر مبنای «برآورد» هم نمی‌شود برای یک‌سال دیگر برنامه‌ریزی کرد. دولت در بودجه سال آینده پیش‌بینی کرده که ۲۶۱ هزار میلیارد تومان «درآمد» داشته باشد. یعنی ۱۰ درصد بیشتر از درآمدی که برای بودجه امسال در نظر گرفته شده بود. ۱۹۵ هزار میلیارد تومان از این درآمد قرار است از محل مالیات‌ها باشد. اما توجه داشته باشید که پیش از این و در جلسه سران قوا برای هماهنگی تدوین بودجه ۹۹، رقم درآمدهای مالیاتی بسیار پایین‌تر از این رقم بود. رشد درآمدهای مالیاتی، فی‌نفسه کار پسندیده‌ای است که دولت آن را برای رهایی بودجه به نفت در پیش گرفته، اما با توجه به رکود تورمی حاکم بر اقتصاد ایران، وجود تحریم‌ها، فرارهای مالیاتی و حتی معافیت‌های مالیاتی نهادهای خاص، امکان مالیات‌ستانی را به گونه‌ای پیش خواهد برد که اگر نگوییم، کاری «نشدنی» است؛ باید گفت که «دشوار» است. دولت در جای دیگری، پیش‌بینی کرده که از محل فروش اوراق مشارکت یا همان اوراق مالی اسلامی، ‌۸۰ هزار میلیارد تومان درآمد کسب کند. در حالی که امسال پیش‌بینی شده بود که ۲۰ هزار میلیارد تومان از این اوراق فروخته شود و تاکنون این رقم محقق نشده است. بنابراین افزایش ۳۰۰ درصدی میزان فروش اوراق مشارکت در سال آینده علامت سوال بزرگی است که مقابل نظام بودجه‌ریزی ایران قرار گرفته است. دولت روحانی و تیم اقتصادی او در سخت‌ترین شرایط دیپلماسی اقتصادی و بین‌المللی به سر می‌برند. چندی پیش رییس‌جمهور از «حفره‌۳۰۰ هزار میلیارد تومانی» نام برد که به گفته او «به دلیل کسری بودجه عمومی دولت به وجود آمده است»، پر کردن این حفره، ‌کار سختی است که به نظر می‌رسد چالش بزرگ بودجه ۹۹ باشد.

نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
* نظر: